Lebbeke-kern en Wieze-kern wandelbaar, Denderbelle leunt op auto of bus
Lebbeke scoort gemiddeld 3,6/5 op wandelbereik in de 20 robuuste buurten, maar slechts 36% van de inwoners heeft het volledige zorg-trio (supermarkt+huisarts+apotheek) binnen 800 m. Vijf buurten halen 5/5: Lebbeke-Centrum, Stationswijk, Kazernekens, Fortstraat (alle robuust, kern Lebbeke) en Wieze-Kern (robuust). Denderbelle-Kern (robuust) en Dries-Fonteintje (robuust) blijven op 2/5. Dit pleit voor gericht mobiliteits- en zorgbeleid in de buitenkernen en bij ouderen-clusters.
Waarom dit onderzoek?
Lebbeke ligt in het half-landelijke Denderland: buiten de kernen is er veel verspreide bewoning. Of je dagelijkse zaken — boodschappen, de huisarts, de apotheek — op wandelafstand liggen, bepaalt mee hoe afhankelijk een gezin is van de auto. Voor wie niet (meer) rijdt — ouderen, jongeren, mensen zonder wagen — is nabijheid geen comfort maar een voorwaarde om zelfstandig te blijven.
Dit rapport ondersteunt de diensten Mobiliteit, Ruimtelijke Ordening en Welzijn bij keuzes over dienstverlening dichtbij, mobiliteitsondersteuning en ruimtelijk beleid. Het legt — bewust — een link met de vergrijzingskaart: waar veel ouderen wonen én de basisvoorzieningen ver liggen, kan kwetsbaarheid zich opstapelen.
Data & methode
Welke data, uit welke bron?
| Variabele | Bron | Meetwijze | Update |
|---|---|---|---|
| Voorzieningen (supermarkt, huisarts, apotheek, …) | OpenStreetMap (Overpass) | punten binnen 800 m van centroïde | doorlopend (stand mei 2026) |
| Scholen | OpenStreetMap | binnen 800 m van centroïde | doorlopend |
| OV-haltes + frequentie | GTFS (De Lijn / NMBS) | halte binnen 800 m + ritten/werkdag | per dienstregeling |
| Bevolking & 65-plussers | Rijksregister 2025 · Census 2021 | per sector | jaarlijks / 10-jaarlijks |
Wat de score wél en niet zegt. De wandelbereik-score telt hoeveel van vijf dagelijkse basisvoorzieningen — supermarkt, huisarts, apotheek, OV-halte en school — binnen 800 m (≈ 10 min wandelen) liggen. Score 0–5. Daarnaast tonen we het zorg-trio (supermarkt + huisarts + apotheek) apart, omdat dat het meest telt voor minder mobiele inwoners. De score meet nabijheid, niet kwaliteit of capaciteit: één huisarts binnen 800 m betekent niet dat die patiënten aanneemt. Een lage score betekent "je hebt auto of OV nodig voor dagelijkse zaken" — geen oordeel over de buurt.
Hoe lezen we betrouwbaarheid?
'Betrouwbaarheid' gaat hier over beleidsgewicht (hoeveel inwoners het betreft), niet over de kwaliteit van de kaartdata: robuust (≥300 inw — gebruikt in conclusies), indicatief (100–299 inw — trend mag, geen harde uitspraak), fragiel (<100 inw — apart behandeld). Een score-0 in een buurt van 16 inwoners raakt weinig mensen.
Resultaten
"Volgens OSM" = geteld in OpenStreetMap binnen 800 m; een ontbrekende voorziening kan een kaart-gat zijn, geen bewezen afwezigheid (zie §7). De noemer telt de 20.058 inwoners in robuuste buurten (≥300 inw); de overige tot 20.295 inwoners wonen in indicatieve of fragiele buurten, die we buiten de conclusies houden.
5.1 Drie kernen vergeleken
Gemiddelden zijn berekend over robuuste sectoren (≥300 inwoners). Kleinere sectoren staan apart in de tabel.
Kern Lebbeke
15.366 inwWieze
2.792 inwDenderbelle
2.137 inw5.2 Per buurt — wat ligt op wandelafstand?
Per buurt: welke van de vijf basisvoorzieningen binnen 800 m liggen (volgens OpenStreetMap), gesorteerd op score. ✓ = aanwezig, – = niet in OSM gevonden. Een lage OV-frequentie (<6 ritten/werkdag) staat oranje.
| Buurt | Betrouw. | Sup | Huis | Apo | OV | Sch | Score | 65+ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Lebbeke-Centrum kern Lebbeke · 42011A001 | Robuust 1.877 inw | ✓ | ✓ | ✓ | ✓ 32/dag | ✓ | 5/5 | 25,2% |
| Wieze-Kern Wieze · 42011B00K | Robuust 1.742 inw | ✓ | ✓ | ✓ | ✓ 32/dag | ✓ | 5/5 | 17,0% |
| Kazernekens kern Lebbeke · 42011A021 | Robuust 1.570 inw | ✓ | ✓ | ✓ | ✓ 2/dag | ✓ | 5/5 | 30,2% |
| Fortstraat kern Lebbeke · 42011A112 | Robuust 1.294 inw | ✓ | ✓ | ✓ | ✓ 3/dag | ✓ | 5/5 | 13,7% |
| Stationswijk kern Lebbeke · 42011A011 | Robuust 693 inw | ✓ | ✓ | ✓ | ✓ 32/dag | ✓ | 5/5 | 15,1% |
| Heizijde kern Lebbeke · 42011A10- | Robuust 2.034 inw | ✓ | – | ✓ | ✓ 3/dag | ✓ | 4/5 | 15,4% |
| Minnestraat kern Lebbeke · 42011A20- | Robuust 1.374 inw | ✓ | – | ✓ | ✓ 16/dag | ✓ | 4/5 | 22,5% |
| Oude God-Potaarde -Heide kern Lebbeke · 42011A19- | Robuust 1.358 inw | ✓ | – | ✓ | ✓ 3/dag | ✓ | 4/5 | 15,6% |
| 'T Hoeksken kern Lebbeke · 42011A030 | Robuust 1.039 inw | ✓ | – | ✓ | ✓ 32/dag | ✓ | 4/5 | 18,6% |
| Fockelstraat kern Lebbeke · 42011A212 | Robuust 997 inw | ✓ | – | ✓ | ✓ 16/dag | ✓ | 4/5 | 10,1% |
| Hof Ter Hert kern Lebbeke · 42011A052 | Robuust 371 inw | ✓ | – | ✓ | ✓ 32/dag | ✓ | 4/5 | 36,2% |
| Klein Gent - Vlaamse Staak kern Lebbeke · 42011A291 | Robuust 697 inw | ✓ | – | – | ✓ 16/dag | ✓ | 3/5 | 26,6% |
| Wijk Kapelleken kern Lebbeke · 42011A042 | Robuust 630 inw | ✓ | – | ✓ | ✓ 32/dag | – | 3/5 | 16,3% |
| Brabantse Beek kern Lebbeke · 42011A223 | Robuust 620 inw | ✓ | – | – | ✓ 16/dag | ✓ | 3/5 | 25,2% |
| Pasbeek - Hanaarden Wieze · 42011B09- | Robuust 582 inw | ✓ | ✓ | – | ✓ 32/dag | – | 3/5 | 22,0% |
| Lebbeke-Verspreide Bewoning kern Lebbeke · 42011A091 | Robuust 373 inw | ✓ | – | – | ✓ 32/dag | ✓ | 3/5 | 26,9% |
| Denderbelle-Kern Denderbelle · 42011C001 | Robuust 1.212 inw | – | – | – | ✓ 5/dag | ✓ | 2/5 | 15,9% |
| Dries - Fonteintje Denderbelle · 42011C08- | Robuust 688 inw | – | – | – | ✓ 4/dag | ✓ | 2/5 | 24,4% |
| Royen Wieze · 42011B01- | Robuust 468 inw | – | ✓ | – | ✓ 32/dag | – | 2/5 | 30,4% |
| Hoge Brug Denderbelle · 42011C012 | Indicatief 221 inw | – | – | – | ✓ 4/dag | ✓ | 2/5 | 18,8% |
| Broek Denderbelle · 42011C09- | Fragiel 16 inw | – | – | – | ✓ 5/dag | ✓ | 2/5 | 58,8% |
| Klei kern Lebbeke · 42011A31K | Robuust 439 inw | – | – | – | ✓ | – | 1/5 | — |
Kolommen: Sup = supermarkt · Huis = huisarts · Apo = apotheek · OV = halte (met ritten/werkdag) · Sch = school.
Wat zegt de data?
Globaal oogt Lebbeke redelijk wandelbaar: gemiddeld 3,6/5 over twintig robuuste sectoren, met OV-haltes binnen 800 m in álle robuuste buurten (al zegt aanwezigheid niets over bruikbare frequentie). De schaarste zit bij de huisarts: slechts 7 van de 20 robuuste sectoren hebben er één binnen 800 m volgens OpenStreetMap; apotheek volgt met 12/20. Supermarkt (16/20) en school (16/20) zijn beter gedekt. Het meetkader is de centroïde van de statistische sector op 800 m wandelafstand, en de voorzieningen komen uit OSM (refresh mei 2026). Slechts 36% van de inwoners in robuuste buurten woont in een sector met het volledige zorg-trio.
Per kern verschilt het beeld duidelijk. De kern Lebbeke (15 robuuste sectoren) haalt gemiddeld 3,8/5; de sector Lebbeke-Centrum (robuust), Stationswijk (robuust), Kazernekens (robuust) en Fortstraat (robuust) scoren 5/5. Wieze (3 robuust) komt op 3,3/5, met Wieze-Kern (robuust) op 5/5 maar Royen (robuust) op 2/5. Denderbelle leunt het zwaarst op de auto: gemiddeld 2/5 over twee robuuste sectoren, met Denderbelle-Kern (robuust) en Dries-Fonteintje (robuust) beide op 2/5 — geen enkele voorziening uit het zorg-trio binnen 800 m volgens OSM. Voor Hoge Brug (indicatief) en Broek (fragiel) past terughoudendheid.
Kruisen we wandelbereik met vergrijzing, dan stapelt het in enkele buurten. Hof ter Hert (robuust, 36,2% 65-plussers) scoort 4/5 maar mist een huisarts in OSM. Kazernekens (robuust, 30,2% 65-plus) en Lebbeke-Centrum (robuust, 25,2%) hebben hun zorg-trio wél op wandelafstand. Zorgwekkender is Royen (robuust, 30,4% 65-plus, Wieze) op 2/5: supermarkt en apotheek ontbreken in OSM, en Dries-Fonteintje (robuust, 24,4% 65-plus, Denderbelle) heeft het volledige zorg-trio niet binnen 800 m. Een plausibele verklaring is de half-landelijke structuur met verspreide bewoning, maar dat blijft een hypothese.
Wat dit rapport per definitie niet ziet
Vier kanttekeningen. (1) De voorzieningen komen uit OpenStreetMap, vrijwilligerswerk dat in landelijk gebied onvolledig kan zijn — een 0 betekent "niet in OSM gevonden", niet bewezen afwezig. Vooral een ontbrekende huisarts of apotheek in een buitenkern verdient veldverificatie. (2) De 800 m wordt gemeten vanaf de centroïde van de sector, niet vanaf elke woning; voor grote landelijke sectoren zoals Lebbeke-Verspreide Bewoning is dat ruwer. (3) Nabijheid zegt niets over kwaliteit of capaciteit — één huisarts in OSM betekent niet automatisch een arts die patiënten aanneemt. (4) OV-haltes tellen mee zodra ze binnen 800 m liggen, maar Kazernekens (2 ritten/werkdag) of Dries-Fonteintje (4 ritten/werkdag) zijn praktisch auto-afhankelijk.
Aandachtspunten
- Verifieer ter plaatse of Denderbelle-Kern (robuust) en Dries-Fonteintje (robuust) écht geen huisarts of apotheek hebben vóór beleidskeuzes.
- Onderzoek mobiliteitsondersteuning voor 65-plussers in Royen (robuust, 30,4% 65-plus) en Hof ter Hert (robuust, 36,2% 65-plus).
- Monitor de bruikbare OV-frequentie in Kazernekens (2 ritten/werkdag) en Denderbelle-Kern (5 ritten/werkdag); aanwezigheid ≠ alternatief voor de auto.
- Toets OSM-dekking voor de sector Klei (robuust, score 1/5) via veldcheck; mogelijk zijn voorzieningen niet gekarteerd.
- Behandel Hoge Brug (indicatief) en Broek (fragiel) niet als beleidsprioriteit op basis van deze scores alleen.
§9 Beperkingen — wat dit rapport niet zegt
- OpenStreetMap is niet volledig. Een ontbrekende voorziening kan een kaart-gat zijn, geen echte afwezigheid — vooral landelijk. Scores zijn een signaal, geen eindoordeel; verifieer ter plaatse vóór beleidskeuzes.
- Meting vanaf de centroïde. De 800 m loopt vanaf het middelpunt van de sector, niet vanaf elke woning. Voor grote, dunbevolkte sectoren is dat een ruwe benadering.
- Nabijheid ≠ kwaliteit of capaciteit. De score zegt niets over of een huisarts patiënten aanneemt, een winkel betaalbaar is, of een school plaats heeft.
- OV-aanwezigheid ≠ bruikbaarheid. Een halte telt mee, maar enkele ritten per werkdag zijn voor velen geen volwaardig alternatief voor de auto.
- Gelijke weging. De vijf voorzieningen tellen even zwaar; in werkelijkheid weegt een supermarkt of huisarts voor de meeste mensen zwaarder dan een school.
Heeft uw dienst een eigen vraag?
Wij onderzoeken het, met echte data, en publiceren het antwoord. Bijvoorbeeld: "Welke buurten liggen meer dan 1 km van de dichtstbijzijnde huisarts?" of "Waar zou een mobipunt of belbus het meeste effect hebben?"
Stuur ons uw vraag →Voor Lebbeke is dit rapport gratis als showcase.